Wat is klassieke vogelpest?
Vogelpest (Aviaire influenza) is een zeer besmettelijke virusziekte die overdraagbaar is op pluimvee en een aantal andere vogelsoorten. Er zijn veel verschillende varianten van het virus.. Op basis van de mate waarin dieren ziek worden, is er een onderverdeling tussen laag pathogene en hoog pathogene varianten. Vaak is het vogelpestvirus van een laag pathogeen type en de klinische verschijnselen zijn dan vrij licht. Een laag pathogeen type kan muteren tot een hoog pathogene variant.

Het hoog pathogeen virus is zeer besmettelijk en veroorzaakt ernstige ziekteverschijnselen. Symptomen zijn onder andere: zwellingen aan kop en hals, sufheid en vooral onverwachte, snelle sterfte. Wanneer dieren in een stal eenmaal zijn besmet dan verspreidt het virus zich zeer snel.

De incubatietijd voor vogelpest is ongeveer 10 dagen. De ziekte verloopt daarna snel, met in de meeste gevallen de dood tot gevolg. Via laboratoriumtests wordt de diagnose definitief vastgesteld. Dat vraagt maximaal 14 dagen.

De ziekte behoort tot de zogenaamde lijst A ziekten, die aan de hand van Europese regelgeving (92/40/EEC) bestreden moet worden. Vogelpest is ook een aangifteplichtige ziekte volgens de Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren. De houder en de dierenarts zijn verplicht om bij een verdenking dit te melden bij het landelijk LNV dierziektenummer: 045-5463188.

Wat is het verschil tussen vogelpest en vogelgriep?

Bij zowel vogelpest als vogelgriep wordt het griepvirus Aviaire Influenza bedoeld. Vogelgriep is eigenlijk een betere benaming, omdat de ziekte wordt veroorzaakt door een griepvirus en niet door de pestbacil. In de volksmond wordt echter vaak vogelpest gebruikt als er veel vogels besmet raken en doodgaan.
Aviaire Influenza of vogelpest heeft niets te maken met de ziekte pseudo-vogelpest. De enige overeenkomst is de naam. Pseudo-vogelpest wordt veroorzaakt door het NCD-virus. NCD staat voor Newcastle Disease en geeft bij pluimvee problemen aan de luchtwegen, het maagdarmkanaal en zenuwstelsel. Het virus is vaak dodelijk. Voor bedrijfsmatig gehouden pluimvee geldt binnen Nederland een verplichte vaccinatie voor NCD.

Welke dieren zijn vatbaar?

Alle vogels zijn in meer of mindere mate gevoelig voor vogelpest. Kippen, kalkoenen en parelhoenders zijn erg gevoelig voor de ziekte. Voor watervogels zoals eenden, ganzen en zwanen geldt dat wat minder, maar ze zijn wel het natuurlijk reservoir voor het virus.

In Azië is het virus ook wel gevonden bij honden, katten en varkens, maar niet op grote schaal. In een onderzoek met katten is wel aangetoond dat ze het virus ook op elkaar kunnen overdragen.

Hoe raakt pluimvee besmet?

Met vogelpest besmette vogels scheiden virus uit via de luchtwegen, oogvocht en via de mest. Verspreiding van de ziekte kan plaatsvinden via direct contact tussen vogels of indirect via de lucht of door blootstelling aan besmet materiaal, zoals mest, voer, kratten en andere transportmiddelen.

Het type virus dat in 2003 werd aangetroffen in dieren van de besmette pluimveebedrijven in de Gelderse Vallei was eerder aangetroffen bij wilde watervogels. Daardoor lijkt het waarschijnlijk dat de ziekte destijds is binnengebracht via geïnfecteerde wilde eenden